Senar, Müzeyyen

Senar, Müzeyyen

Güçlü sesi, kendine özgü yorumu ve sahne edasıyla bir ekololan Türk sanat müziği şarkıcısı; Cumhuriyet’inDivası. Bursa’da doğdu, 1931 yılında İstanbul Radyosu’nda söylemeye başladı. Üsküdar Musiki Cemiyeti’nin yanı sıra Selahattin Pınar, Sadettin Kaynak gibi üstatlardan dersler aldı. Kısa sürede, pek çok bestekârın eserlerini yorumlatmak için aradığı bir isim oldu. 1933’de İstanbul Harbiye’deki Belvü gazinosunda ilk kez sahneye çıktığında, mahkeme kararıyla yaşını büyütmek zorunda kalmış, henüz 15’inde bir genç kızdı. İlktaş plağının kaydı 1934’te yapıldı. Ertesi yıl, Dolmabahçe Sarayı’na çağrıldı ve Tatyos Efendi’nin bir şarkısını söylerken, Atatürk’ün “keyifle yudumladığı rakısına” imrendi. Sonraları Bursa Çelik Palas’ta, balolarda, Ege Vapuru’nda, birçok kereler Atatürk’ün sofrasına çağrıldı. Sonkez 1938 yazında Savarona Yatı’nda şarkı söylediğinde,sofrada artık rakı ve tütün yoktu. Aynıyıl Ankara Radyosu’nun ilk yayınlarına katıldı ve ünü Türkiye çapında yayıldı.Müzeyyen Senar, Mısır filmleri için seslendirdiği şarkılarıyla, rol aldığı filmlerle, plaklarıyla,gazinoların paylaşamadığı isimdi. MulenRuj, Kristal, Maksim, Çakır, Tepebaşı, Novotni,Taşlık, Cumhuriyet, Beyaz Park, Cağaloğlu Çiftesaraylar, Şemsipaşa Bahçesi, Ankara Gar,Majestik, Köşk, Çiftlik, Big Ben; gittiği her gazinoya arkasından müritlerini de götüren bir sanatçıydı.Gazinoların içkisiz pazar matinelerinde halkın, Tokatlıyan Oteli Salonu’nda ise seçkin dinleyicilerin karşısına çıkardı. Kürt Beşir (Öge), İzmir Fuarı’ndaki gazinosunun adını,Müzeyyen hanıma atfen Çamlık Senar koymuş,her yaz hayranı olduğu sanatçıyı İzmirlilerle buluşturmuştu.Müzeyyen Senar, Anadolu kentlerine turneler düzenlediği gibi, aralarında Vehbi Koç’un olduğu iş dünyasından davetlilere kendi evinde düzenli olarak özel konserler verirdi. Bu küçük aile konserlerini İskenderiye’de ve Amerika’da Ermeni üstatlarla da yaptı. Paris Lido salonunda düzenlenen konserine Ermeni saz ustaları eşlik etti. Ermeni cemaatinin oldukça kalabalık bir topluluk olarak izlediği bu konser, İstanbul gazetelerinde “Paris’te ilk Türk konseri” başlıklarıyla haber oldu. İlginçtir ki, sefaret zevatı, defalarca Atatürk’ün huzurunda söyleyen sanatçının bu konserini, “alaturka müziğin Atatürk inkılaplarına aykırı olduğu” gerekçesiyle protesto etti.Gazino programlarında ve özel davetlerinde rakının yeri çok özeldi. Mezarına bir 35’lik ve bir Senar kasetiyle gömülmesini vasiyet eden bir hayranına sahnede bir şarkı adamıştı: Meyhanede kaldık bu gece ah mestiz efendim Bir şeyle mukayyet değiliz serbestiz efendim.Bu hayranlar kolay kolay kimseye nasip olmadı:

Her gece efkârlanıp kafasında bir küçük kıran gazino müdavimi, ev davetlerinde lame ayakkabısını kadeh olarak kullanan İbrahim Çallı,Boğaz’daki yalısını güvertede içki yudumlayarak harp gemisiyle ziyaret eden albay… ZekiMüren bir demecinde “Beni ilk duygulandıran,tüylerimi diken diken yapan, bir kadeh içip efkâr dağıttıran ses Müzeyyen Senar’ın sesidir”derken, bütün hayranlarının duygularını dile getiriyordu. Henüz 12 yaşındayken, hayatının seyrini değiştirecek, İstanbul’a, annesinin yanına kaçma kararını da, o gece babasının sızıp kalmasına sebep olan rakıya borçludur. Sahnede rakı kadehini fondipleyip, başının üzerinde çevirdikten sonra yere fırlatmasıyla ünlüdür.

Fatih Akın’ın İstanbul Hatırası filminde,Sofular haram demişler bu aşkın şarabınaBen doldurur ben içerim günah benim kime nesözleriyle Haydar Haydar nefesini söylediktensonra aynı hareketi yapmış, ancak bardak halıyadüşüp kırılmayınca, filmdeki şangırtı sonradan miks masasında eklenmiştir.Senar’ın Beni Bizar Ederken, Geçti Muhabbet Demigibi şarkılarını içeren 1978 tarihli longplay’i Çilingir Sofrası adını taşır. Oy Farfara, Telgrafın Telleri gibi türkü formundaki eserlerden oluşan 2008CD’si ise İki Dubleden Sonra diye adlandırılmıştır.Rakıyla ilgili benzersiz bir hatırasını kendisi anlatır: 1970’lerde Samsun, Havza’da bir dere kenarındaki kahveye oturmuş, beyaz peynir verakısını bulmuş, buz olmadığına hayıflanırken,bir gök gürültüsü, ardından dolu sağanağıyla buz gökyüzünden yağmıştır.

DİLEK ÇETİNKAYA

Radi Dikici Cumhuriyet’in Divası Müzeyyen Senar

Yorum yap

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>